تبلیغات
سیستم کاووش - پروین اعتصامی
سیستم کاووش

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

پروین اعتصامی

برای مطالعه این موضوع روی ادامه مطلب کلیک کنید!!!!!!!!

پروین اعتصامی

پروین اعتصامی, این بزرگ بانوی شعر معاصر ایران, زاده و پرورده شهر هنرپرور تبریز است. درباره این بانوی هنرمند, مطالب مختلفی نوشته شده و یادنامه های متعددی منتشر گردیده, ولی جا دارد كه صاحب ترجمه به عنوان یك شاعره مردم گرای آذربایجانی نیز كه مسلما خانواده, محل تولد, اوضاع سیاسی- اجتماعی محیطی كه وی در آن, دیده به هستی گشوده و پرورش یافته و در ساخت شخصیت ممتاز او تاثیر لازمه را به جا گذاشته اند, مورد مداقه قرار گیرند. چرا كه به قول غلامحسین تكمیل همایون:" پروین، فرزند صالح زمان خویش است. برای شناخت اندیشه هر شاعر, نویسنده و هنرمند، بیتردید باید عامل های اجتماعی, سیاسی و فرهنگی زمان زیست او را به گونه ای غالب كه سازنده شخصیت هر انسان, به ویژه انسان هنرمند است, مورد بررسی قرار گیرند. چه این كه هنرزاده فرضیات و ذهنگرائی فرد و یا افرادی از جامعه و بدون تاثیرپذیری از محیط اجتماعی و طبیعی نیست".

پروین در 25 اسفند ماه 1285 شمسی, در یك خانواده اصیل آذربایجانی در محله ششگلان تبریز پا به عرصه وجود گذاشت.

این شاعره نامدار, در سالی چشم به جهان گشود كه در همان سال, بر اثر مجاهدات ملت ایران، فرمان مشروطیت صادر شده بود و در آن روزها, مردمان شهر زادگاهش تبریز, خود را برای رویاروئی با استبداد آماده میكردند, و در این راستا, برای تاسیس نهادهای دموكراتیك, بسط آزادی و استقرار حاكمیت قانون، شب و روز در حال مجاهدت بودند و بالاخره بر اثر كودتای محمد علی شاه و سقوط مجلس شورای ملی در دوم تیرماه 1287, تبریز قهرمان به پا میخیزد و پس از یازده ماه نبردهای بیامان رهائیبخش, ازادی توپا و مشروطیت را از اضمحلال حتمی نجات میدهد.

پروین, در یك همچو حال و هوائی, در یك خانواده ادب دوست و معارف پرور رشد مییابد. از یك طرف فصای انقلابی و جو شورآفرین آذربایجان و شرایط سیاسی- اجتماعی تاریخی آن روزگار, ادبیات را متحول میكند, چرا كه به قول حسین صفاری دوست:" هر دگرگونی سترگ در شكل و مضمون ادبیات, مشروط به دگرگونی عظیمی در زندگی اجتماعی است".(حسین صفاری دوست- رند دانشگاه مولانا عبید- دنیای سخن- شماره 61-مهر 1373-ص 58) و از صرف دیگر, نجابت و اصالت فرهنگی خانواده او این امكان را برای این هنرمند مستعد فراهم میآورد كه وی فرزند صالح زمان خود باشد.

تاكنون از پدر نام آور او یوسف اعتصام الملك و تاثیری كه در فرزند هنرمندش داشته, زیاد صحبت شده است, ولی از مادر نجیب و اصیل وی و نقشی كه در تربیت این شاعره افتخارآفرین داشته كمتر سخن گفته شده است. در صورتی كه تاثیر تربیت مادر در فرزند، به ویژه دختر بیش از پدر است. همشهری سرافراز ما نیز در دامان مادری پرورش یافته و از او تاثیر پذیرفته كه میتوان گفت نماد یك زن بافرهنگ آذربایجانی است. پروین خود, چنان تحت تاثیر مادرش و شخصیت نجیب او قرار گرفته كه اشعار متعددی درباره مقام والا و عظمت شخصیت مادر سروده است, چنان كه در این یك بیت كلام را ختم كرده است:

 

دامن مادر نخست آموزگار كودك است                    طفل دانشور كجا پرورده نادان مادری؟

" پدر پروین"

یوسف اعتصامی معروف به اعتصام الملک از نویسندگان و دانشمندان بنام ایران بود. وی اولین "چاپخانه" را در تبریز بنا کرد ، مدتی هم نماینده ی مجلس بود.

اعتصام الملک مدیر مجله بنام "بهار" بود که اولین اشعار پروین در همین مجله منتشر شد ، ثمره ازدواج اعتصام الملک ، چهار پسر و یک دختر است.

 

"مادر پروین"

مادر پروین اعتصامی خانم اخترالملوك, دختر میرزا عبدالحسین شوری بخشایشی, ملقب به قوام العداله, از منشیان و سخنوران عهد ناصرالدین شاه بود. شوری تحصیلات خود را در تبریز و تهران انجام داد. او دارای طبع روان و خط خوب بوده است,در سال 1316 در تبریز درگذشت. از وی دو پسر به نام های علامعلی خان و حسن خان و دو دختر یكی خدیجه سلطان و دیگری بانو اخترالملوك باقی ماند.

نسخه ای از دیوان شوری بخشایشی, با خط نستعلیقش در كتابخانه ملی تبریز, تحت شماره 3661 موجود است كه شامل 9 قصیده و 193 غزل و چهار مسمط و یك ترجیع بند و سه تضمین و سه مثنوی و یازده رباعی و یك ساقینامه است".(عقیقی بخشایی- شناسنامه بخسایشی-ص 4)

"شوری در دو جا قوام تخلص كرده, فرماید:

 

قوام داد به یك غمزه جان و دل زكـفش                           كنون كرشمه چشمت برای تكفیـر است

 

ایضاً:

 

قوامت روزعید آورده اینك سر به قربانی                      منی كوی تو,رویت كعبه,ابر و تیغ برانت

 

شیوه ای كه مخصوص شوری است این كه در اثنای یكی از مثنوی ها به فاصله هائی, یك شعر فارسی و یا تركی و یا بایاتی تقل میكند كه وزن و قافیه جداگانه ای دارد. مثال:

 

هرچه از احوال شب های وصــال                                           بر خیال آرم شوم آشفته حال

وه چه خوش گفت آن دگر مرد عوام

این بیاتی را در اثنای كـلام

عزیزیـم بیـر بیـر دوشـــــر                                                      آتلانان بیـر بیـر دوشــر

سـن ایلـن گئچـن گونلـر                                                         یادیمـا بـیـر بیـر دوشـر

 

می ندانستـم وصالـت ای صنــم                                      میشمردم درد هجرت مغتنم

همـچو دانستم كه حـافظ گفته بود                                       آن كه او در معانی سفته بود

مرا أن قدر خواهد شد كه پنهان مهر او ورزم      حدیث بوس و آغوشش چه گویم چون نخواهد شد

در آخر مثنوی گفته:

 

وقت آن أمد سرایم بر تو زود                                  یك غزل ز آن ها كه شوری گفته بود:

واریمیش دونیاده بیر عزت او وصل یاریمیش      یارادان آیریلمیش عاشق بیلمه میشدیم خواریمیش

 

بعد مینویسد(تا آخرغزل دررساله تركیه) و معلوم میدارد كه وی خودغزلیات تركی نیز سروده است.

مرحوم قوام العداله در محله ششگلان تبریز سكونت داشت و شخص فوق العاده متدین و به نزدیكان مخصوصا به زیردستان خود نهایت درجه لطف و مهربانی داشته است. اوقات استراحت خود را صرف مطالعه وسرودن اشعار مینمود و در نوشتن خط به اندازه ای ظرافت و زیبائی داشت كه قطعات و نمونه های خط آن مرحوم, یكی از شاهكارهای خطوط فارسی به شمار میآید".(عزیز دولت آبادی- نشریه دانشكده ادبیات تبریز- سال12- شماره2- تابستان 1339- ص238)

این ادیب گرانقدر, مورد احترام شعرا و فضلای همعصر خود بود ازجمله شاعر نامدار آذربایجان حاج رضا صراف تبریزی, از وی چنین یاد می كند:

 

شاهدی آرم كنون ز گفته شوری                                 آن كه ز دریای معرفت گهر آرد

(دیوان حاج رضا صراف- ص 81)

 

بدین ترتیب میبینیم, مادر پروین كه یك دختر روستائی زاده بود, خود در یك خانواده ادب دوست آذربایجانی, بزرگ شده و پدرش از شعرا و ادبای عصر خود بوده و پروین, قریحه شاعری را از جد مادری خود به ارث برده و صنعت شعر مردمی را به اوج رسانده است.

 

"شروع تحصیلات و سرودن شعر"

پروین از کودکی با مطالعه آشنا شد . خانواده او اهل مطالعه بود و وی مطالب علمی و فرهنگی به ویژه ادبی را از لابه لای گفت و گوهای آنان درمی یافت در یازده سالگی به دیوان اشعار فردوسی ، نظامی ، مولوی ، ناصرخسرو ، منوچهری ، انوری ، فرخی که همه از شاعران بزرگ و نام آور زبان فارسی به شمار می آیند ، آشنا بود و از همان کودکی پدرش در زمینه وزن و شیوه های یادگیری آن با او تمرین می کرد.

گاهی شعری از شاعران قدیم به او می داد تا بر اساس آن ، شعر دیگری بسراید یا وزن آن را تغییر دهد ، و یا قافیه های نو برایش پیدا کند ، همین تمرین ها و تلاشها زمینه ای شد که با ترتیب قرارگیری کلمات و استفاده از آنها آشنا شود و در سرودن شعر تجربه بیاندوزد.

هر کس کمی با دنیای شعر و شاعری آشنا باشد ، با خواندن این بیت ها به توانائی او در آن سن و سال پی می برد برخی از زیباترین شعرهایش مربوط به دوران نوجوانی ، یعنی یازده تا چهارده سالگی او می باشد ، شعر " ای مرغک " او در 12 سالگی سروده شده است:

ای مُرغک خُرد ، ز آشیانه

پرواز کن و پریدن آموز

تا کی حرکات کودکانه؟

در باغ و چمن چمیدن آموز

رام تو نمی شود زمانه

رام از چه شدی ؟ رمیدن آموز

مندیش که دام هست یا نه

بر مردم چشم ، دیدن آموز

شو روز به فکر آب و دانه

هنگام شب آرمیدن آموز

 با خواندن این اشعار می توان دختر دوازده ساله ای را مجسم کرد که اسباب بازی اش " کتاب" است ؛ دختری که از همان نوجوانی هر روز در دستان کوچکش ، دیوان قطوری از شاعری کهن دیده می شود ، که اشعار آن را می خواند و در سینه نگه می دارد.

شعر " گوهر و سنگ " را نیز در 12 سالگی سروده است.

شاعران و دانشمندانی مانند استاد علی اکبر دهخدا ، ملک الشعرای بهار ، عباس اقبال آشتیانی ، سعید نفیسی و نصر الله تقوی از دوستان پدر پروین بودند ، و بعضی از آنها در یکی از روزهای هفته در خانه او جمع می شدند ، و در زمینه های مختلف ادبی بحث و گفتگو می کردند. هر بار که پروین شعری می خواند ، آنها با علاقه به آن گوش می دادند و او را تشویق می کردند.

" ادامه تحصیلات"

پروین ، در 18 سالگی ، فارغ التحصیل شد ، او در تمام دوران تحصیلی ، یکی از شاگردان ممتاز مدرسه بود. البته پیش از ورود به مدرسه ، معلومات زیادی داشت ، او به دانستن همه مسائل علاقه داشت و سعی می کرد ، در حد توان خود از همه چیز آگاهی پیدا کند. مطالعات او در زمینه زبان انگلیسی آن قدر پیگیر و مستمر بود که می توانست کتابها و داستانهای مختلفی را به زبان اصلی ( انگلیسی ) بخواند . مهارت او در این زبان به حدی رسید که 2 سال در مدرسه قبلی خودش ادبیات فارسی و انگلیسی تدریس کرد.

"سخنرانی در جشن فارغ التحصیلی"

در خرداد 1303 ، جشن فارغ التحصیلی پروین و هم کلاس های او در مدرسه برپا شد. او در سخنرانی خود از وضع نامناسب اجتماعی ، بی سوادی و بی خبری زنان ایران حرف زد. این سخنرانی ، بعنوان اعلامیه ای در زمینه حقوق زنان ، در تاریخ معاصر ایران اهمیت زیاد دارد.

پروین در قسمتهای از اعلامیه "زن و تاریخ" گفته است:

« داروی بیماری مزمن شرق منحصر به تعلیم و تربیت است ، تربیت و تعلیم حقیقی که شامل زن و مرد باشد و تمام طبقات را از خوان گسترده معروف مستفیذ نماید. »

و درباره راه چاره اش گفته است :

« پیداست برای مرمت خرابی های گذشته ، اصلاح معایب حالیه و تمهید سعادت آینده ، مشکلاتی در پیش است. ایرانی باید ضعف و ملالت را از خود دور کرده ، تند و چالاک این پرتگاه را عبور کند. »

"اخلاق پروین"

یکی از دوستان پروین که سال ها با او ارتباط داشت ، درباره او گفته است :

« پروین ، پاک طینت ، پاک عقیده ، پاکدامن ، خوش خو و خوش رفتار ، نسبت به دوستان خود مهربان ، در مقام دوستی فروتن و در راه حقیقت و محبت پایدار بود. کمتر حرف می زد و بیشتر فکر می کرد ، در معاشرت ، سادگی و متانت را از دست نمی داد . هیچ وقت از فضایل ادبی و اخلاقی خودش سخن نمی گفت.»

همه این صفات باعث شده بود که او نزد دیگران عزیز و ارجمند باشد.

مهمتر از همه این ها ، نکته ای است که از میان اشعارش فهمیده می شود . پروین ، با آن همه شعری که سروده ، در دیوانی با پنج هزار بیت ، فقط یک یا دو جا از خودش حرف زده و درباره خودش شعر سروده و این نشان دهنده فروتنی و اخلاق شایسته اوست.

 

"نخستین چاپ دیوان اشعار"

پیش از ازدواج ، پدرش با چاپ مجموعه اشعار او مخالف بود و این کار را با توجه به اوضاع و فرهنگ آن روزگار ، درست نمی دانست. او فکر می کرد که دیگران ممکن است چاپ شدن اشعار یک دوشیزه را ، راهی برای یافتن شوهر به حساب آورند!

اما پس از ازدواج پروین و جدائی او از شوهرش ، به این کار رضایت داد. نخستین مجموعه شعر پروین ، حاوی اشعاری بود که او تا پیش از 30 سالگی سروده بود و بیش از صد و پنجاه قصیده ، قطعه ، غزل و مثنوی را شامل می شد.

مردم استقبال فراوانی از اشعار او کردند ، به گونه ای که دیوان او در مدتی کوتاه پس از چاپ ، دست به دست میان مردم می چرخید و بسیاری باور نمی کردند که آنها را یک زن سروده است ، استادان معروف آن زمان ، مانند دهخدا و علامهء قزوینی ، هر کدام مقاله هایی درباره اشعار او نوشتند و شعر و هنرش را ستودند.

" کتابداری"

پروین مدتی کتابدار کتابخانه دانشسرای عالی تهران (دانشگاه تربیت معلم کنونی) بود . کتابداری ساکت و محجوب که بسیاری از مراجعه کنندگان به کتابخانه نمی دانستند او همان شاعر بزرگ است . پس از چاپ دیوانش وزارت فرهنگ نیز از او تقدیر کرد.

" دعوت دربار و مدال درجه سه"

معمولا رسم است که دولت ، دانشمندان و بزرگان علم و ادب را طی برگزاری مراسمی خاص ، مورد ستایش و احترام قرار می دهد . در چنین مراسمی وزیر یا مقامی بالاتر ، مدالی را که نشانه سپاس ، احترام و قدردانی دولت از خدمات علمی و فرهنگی فرد مورد نظر است ، به او اهدا می کند ، وزارت فرهنگ در سال 1315 مدال درجه سه لیاقت را به پروین اعتصامی اهدا کرد ولی او این مدال را قبول نکرد.

گفته شده که حتی پیشنهاد رضا خان را که از او برای ورود به دربار و تدریس به ملکه و ولیعهد وقت دعوت کرده بود ، نپذیرفت ، روحیه و اعتقادات پروین به گونه ای بود که به خود اجازه نمی داد در چنین مکان هایی حاضر شود . او ترجیح می داد در تنهایی و سکوت شخصی اش به مطالعه بپردازد.

او که در 15 سالگی درباره ستمگران و ثروتمندان به سرودن شعر پرداخته ، چگونه می تواند به محیط اشرافی دربار قدم بگذارد و در خدمت آنها باشد ؟

او که انسانی آماده ، دارای شعوری خلاق و همواره درگیر در مسائل اجتماعی بود به این نشان ها و دعوت ها فریفته نمی شد.

در این جا یکی از اشعار پروین در مذمت اغنیای ستمگر را می خوانید :

برزگری پند به فرزند داد، کای پسر

 این پیشه پس از من تو راست

مدت ما جمله به محنت گذشت

نوبت خون خوردن و رنج شماست

….

هر چه کنی نخست همان بدروی

کار بد و نیک ، چو کوه و صداست

….

گفت چنین ، کای پدر نیک رای

صاعقه ی ما ستم اغنیاست

پیشه آنان ، همه آرام و خواب

قسمت ما ، درد و غم و ابتلاست

ما فقرا ، از همه بیگانه ایم

مرد غنی ، با همه کس آشناست

خوابگه آن را که سمور و خزست

کی غم سرمای زمستان ماست

تیره دلان را چه غم از تیرگیست

بی خبران را چه خبر از خداست

" دوران بیماری و مرگ پروین"

پروین اعتصامی ، پس از کسب افتخارات فراوان و درست در زمانی که برادرش – ابوالفتح اعتصامی -  دیوانش را برای چاپ دوم آن حاضر می کرد ، ناگهان در روز سوم فروردین 1320 بستری شد پزشک معالج او ، بیماری اش را حصبه تشخیص داده بود ، اما در مداوای او کوتاهی کرد و متاسفانه زمان درمان او گذشت و شبی حال او بسیار بد شد و در بستر مرگ افتاد.

نیمه شب شانزدهم فروردین 1320 پزشک خانوادگی اش را چندین بار به بالین او خواندند و حتی کالسکه آماده ای به در خانه اش فرستادند ، ولی او نیامد و …. پروین در آغوش مادرش چشم از جهان فرو بست .

پیکر پاک او را در آرامگاه خانوادگی اش در شهر قم و کنار مزار پدرش در جوار خانم حضرت معصومه (س) به خاک سپردند . پس از مرگش قطعه شعری از او یافتند که معلوم نیست در چه زمانی برای سنگ مزار خود سروده بود . این قطعه را بر سنگ مزارش نقش کردند ، آنچنانکه یاد و خاطره اش در دل مردم نقش بسته است .

قطعه ای را برای سنگ مزار خویش سروده است:

این كه خاك سیهش بالیـن است

 اختر چرخ ادب پرویــن اســت

گرچه جز تلخـی از ایام ندیــد

 هرچه خواهی, سخنش شیرین است

صاحب آن همه گفتـار امــوز

 سائل فاتحـه و یاسیــن اســت

دوستان به كه ز وی یـاد كننـد

 دل بی دوست, دلـی غمگین اسـت

خاك در دیده, بسی جان فرساست

 سنگ بر سینه، بسی سنگین اسـت

بیند این بستر و عبـرت گیــرد

 هر كه را چشم حقیقت بیـن اسـت

هر كه باشی و ز هر جا برسـی

 آخرین منـزل هستی، ایـن اسـت

آدمـی هرچه توانگـر باشــد

 چون بدین نقطه رسد, مسكین است

اندر آنجا كه قضـا حكـم كنـد

 چاره تسلیـم و ادب تمكیـن اسـت

زادن و كشتن و پنهـان كـردن

 دهر را رسم و ره دیــرین اسـت

خرم آنكس كه در این محنت گاه

 خاطری را, سبـب تسكیـن اسـت

آثار پروین

دیوان پروین، شامل ۲۴۸ قطعه شعر می باشد، که از آن میان، ۶۵ قطعه به صورت مناظره است. چامه‌های (اشعار) پروین اعتصامی بیشتر در قالب قطعات ادبی است که مضامین اجتماعی را با دیدۀ انتقادی به تصویر کشیده است.

Generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 09:11 ق.ظ

Many thanks, Great information!
cialis 20 mg cost cialis online nederland cialis taglich il cialis quanto costa no prescription cialis cheap cialis vs viagra free generic cialis cialis en 24 hora cialis generico en mexico safe dosage for cialis
buy cialis online cheap
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:04 ب.ظ

Really loads of good material.
cialis australian price 200 cialis coupon cialis great britain recommended site cialis kanada rx cialis para comprar cialis daily reviews tadalafil tablets side effects of cialis we choice cialis pfizer india free generic cialis
Buy cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:59 ب.ظ

Nicely put. With thanks.
fast cialis online can i take cialis and ecstasy generic cialis review uk cialis prezzo in linea basso cialis e hiv tesco price cialis we choice cialis uk click now buy cialis brand cialis en 24 hora generic cialis soft gels
where to buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 05:42 ب.ظ

Kudos. I appreciate it!
cialis usa cost order generic cialis online brand cialis generic cialis lowest price tarif cialis france buy cialis online cialis precios cialis peru cialis online holland we recommend cialis best buy
buy generic cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 06:27 ق.ظ

With thanks. A lot of write ups.

cialis prices prescription doctor cialis we choice free trial of cialis interactions for cialis buying cialis on internet trusted tabled cialis softabs cheap cialis cialis rezeptfrei miglior cialis generico safe site to buy cialis online
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 06:26 ب.ظ

Nicely put, Thank you.
cialis rezeptfrei sterreich how to buy cialis online usa viagra vs cialis cialis rezeptfrei buying cialis on internet cialis 50 mg soft tab cialis 100 mg 30 tablet cialis generico postepay buy cialis online legal enter site natural cialis
buy cialis online safely
دوشنبه 12 آذر 1397 06:07 ق.ظ

Perfectly voiced indeed. .
cialis dosage amounts cialis coupons cialis taglich wow look it cialis mexico cialis 20mg precios de cialis generico effetti del cialis cialis qualitat we like it safe cheap cialis free cialis
buy cialis online best price
یکشنبه 11 آذر 1397 05:55 ب.ظ

You have made your point extremely nicely..
generic for cialis cialis generico en mexico india cialis 100mg cost cialis reviews cialis 5 mg buy online prescriptions cialis only best offers 100mg cialis what is cialis usa cialis online trusted tabled cialis softabs
Cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 05:41 ق.ظ

Kudos! I enjoy this!
cialis 5mg we choice cialis pfizer india cialis generic tadalafil buy we recommend cialis best buy cialis sicuro in linea cialis 50 mg soft tab 40 mg cialis what if i take buy cialis online legal we recommend cheapest cialis online cialis
buy cialis pills online
شنبه 10 آذر 1397 06:21 ب.ظ

Truly many of valuable information.
order a sample of cialis cialis daily new zealand cialis pills in singapore buying cialis on internet are there generic cialis buy cialis uk no prescription comprar cialis navarr enter site natural cialis cialis tablets buy cialis uk no prescription
buy generic cialis pills
شنبه 10 آذر 1397 05:18 ق.ظ

Fantastic facts, Kudos.
200 cialis coupon cialis mit grapefruitsaft preis cialis 20mg schweiz cialis free trial cost of cialis cvs cialis per paypa preis cialis 20mg schweiz cuanto cuesta cialis yaho cialis generic availability cialis online napol
buy cialis pills online
جمعه 9 آذر 1397 06:01 ب.ظ

Superb stuff. Many thanks!
deutschland cialis online buy cialis achat cialis en itali generic for cialis only now cialis for sale in us online prescriptions cialis cialis name brand cheap cialis qualitat cialis rckenschmerzen generic cialis tadalafil
Cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 06:16 ق.ظ

Seriously loads of very good data.
cialis e hiv cialis generika cialis mit grapefruitsaft cialis generico in farmacia achat cialis en suisse cialis online enter site very cheap cialis generic cialis pro free cialis cialis prezzo al pubblico
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:58 ب.ظ

You expressed that fantastically!
cialis kamagra levitra only best offers 100mg cialis venta cialis en espaa cialis 20mg preis cf cialis en 24 hora cialis qualitat cialis authentique suisse how to buy cialis online usa how does cialis work prices for cialis 50mg
Cialis 20 mg
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:11 ق.ظ

Appreciate it. A good amount of facts!

generic cialis soft gels cialis 20 mg effectiveness preis cialis 20mg schweiz wow cialis 20 cialis online napol wow look it cialis mexico cialis purchasing warnings for cialis cialis generic tadalafil buy free cialis
Cialis prices
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:16 ب.ظ

Amazing posts. Kudos.
cialis patent expiration tadalafil 5mg 40 mg cialis what if i take cialis generisches kanada cialis daily generic cialis pill online canada discount drugs cialis cialis 200 dollar savings card cialis savings card cialis uk next day
buy cialis delhi
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:38 ق.ظ

You said it adequately.!
only best offers cialis use only now cialis 20 mg tadalafilo cialis generico postepay cialis sicuro in linea cuanto cuesta cialis yaho cialis manufacturer coupon viagra vs cialis interactions for cialis cialis online deutschland
buy tadalafil
چهارشنبه 11 مهر 1397 12:57 ق.ظ

You have made the point.
cialis generique 5 mg cialis manufacturer coupon cialis side effects cuanto cuesta cialis yaho cialis 20 mg best price free cialis cialis 20 mg we like it cialis price cialis cuantos mg hay prezzo cialis a buon mercato
buy tadalafil no prescription
دوشنبه 9 مهر 1397 12:37 ق.ظ

Factor effectively regarded..
cialis manufacturer coupon 200 cialis coupon wow cialis tadalafil 100mg online prescriptions cialis cialis dosage amounts only best offers cialis use when can i take another cialis cialis 30 day sample prices on cialis 10 mg achat cialis en europe
eddrugsgeneric.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 01:12 ق.ظ

Thanks. I like it.
price cialis per pill cialis en mexico precio we recommend cheapest cialis cialis prezzo al pubblico acquistare cialis internet sublingual cialis online cialis cost cialis name brand cheap cialis 20 mg prescription doctor cialis
http://cialisyoues.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:10 ب.ظ

Nicely put. Regards!
enter site 20 mg cialis cost where to buy cialis in ontario enter site natural cialis tadalafil tablets cialis sans ordonnance cialis cost cialis sans ordonnance purchase once a day cialis cialis 20 mg best price we like it safe cheap cialis
canada online pharmacy
چهارشنبه 14 شهریور 1397 08:27 ق.ظ

Seriously plenty of wonderful facts.
canada pharmacies canada medications buy buy viagra 25mg online pharmacy canadian pharmacies stendra canadian drug store north west pharmacies canada canadian pharcharmy online24 canadian drugs buy viagra now
Generic viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 11:54 ق.ظ

Thank you, Awesome stuff!
buy viagra from uk buy viagra now buy genuine viagra online buy viagra online uk viagra buy viagra sildenafil online uk buy viagra super active online how can i get viagra online viagr viagra pharmacy viagra online pharmacy viagra
cialisvv.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:50 ق.ظ

Thank you. A good amount of postings.

we choice cialis pfizer india american pharmacy cialis cialis daily reviews click here take cialis comprar cialis 10 espa241a cialis cuantos mg hay cialis 100 mg 30 tablet cialis alternative purchasing cialis on the internet bulk cialis
viagrayosale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 06:15 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
buy generic cialis we like it cialis soft gel enter site very cheap cialis cialis professional yohimbe buy cialis online buy name brand cialis on line cialis online holland prices for cialis 50mg venta cialis en espaa recommended site cialis kanada
viagra generic
سه شنبه 23 مرداد 1397 06:48 ق.ظ

Thanks, An abundance of forum posts!

where can i buy a viagra buy viagra in malaysia viagra pharmacy viagra online pharmacy viagra buy online viagra uk best place buy viagra online generic viagra online uk buy generic viagra without prescription buy viagra online without prescription with overnight delivery where do i buy viagra online buy viagra from canada
Viagra levitra
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 02:40 ق.ظ

You suggested it very well.
how do i get viagra with a prescription online pharmacy viagra generic how to buy viagra online without prescription online pharmacy levitra viagra uk price viagra buy uk order viagra online no prescription generic viagra uk viagra with prescription online is it safe to buy viagra online
Buy generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 12:51 ب.ظ

Beneficial info. With thanks.
click here take cialis tadalafilo we like it safe cheap cialis no prescription cialis cheap buy online cialis 5mg cialis dosage amounts can i take cialis and ecstasy prix cialis once a da the best site cialis tablets walgreens price for cialis
Cialis 20 mg
شنبه 4 فروردین 1397 12:46 ب.ظ

Regards! Quite a lot of stuff!

cialis coupons printable cialis 20 mg cut in half comprar cialis navarr cialis for sale tadalafil generic only now cialis for sale in us il cialis quanto costa brand cialis nl generic low dose cialis cialis professional from usa
alleencaldron.jimdo.com
سه شنبه 17 مرداد 1396 08:06 ق.ظ
Magnificent web site. Lots of useful info here. I'm sending it to several friends
ans also sharing in delicious. And certainly, thank you to
your effort!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30